روشهایِ فلسفه: فلسفهورزیدن چگونه چیزی است؟
محسن زمانی
روشهایِ فلسفه: فلسفهورزیدن چگونه چیزی است؟

شرح درس:
خیلی اوقات در تعیینِ روشِ فلسفه بر تفاوتِ بنیادیناش با روشِ علومِ تجربی تأکید میکنند: عقل دربرابرِ مشاهده. برخی نیز آن را بنایی میدانند که از بدیهیات میآغازد و با گامهایی استدلالی از آنها طبقهها و غرفههایاش را میسازد. البته همیشه هم کسانی هستند که فلسفه را تلاشِ مشتی متوهم یا متبختر میدانند که چیزی جز حرفهایِ پیچیده و بیمبنا نمیزنند. در طرفِ مقابل، عدهای فلسفه را چیزی میدانند که از سطحِ عقلِ عوام خارج است و جز دستِ نخبگانِ نظرکرده به آستاناش نمیرسد.
اگر کسی کمی با بحثهایِ فلسفی آشنا باشد، میبینید که هیچیک از این حکمهایِ کلی ربطی به فلسفهیِ واقعاً موجود ندارد. در کاوشِ فلسفی دربارهیِ زمانْ احکامِ علومِ تجربی دربارهیِ زمان جایی ویژه دارند. در فلسفهیِ اخلاق از اصولِ بنیادیِ اخلاقی به این نتیجه نمیرسیم که «شکنجهیِ کودک صرفاً برایِ تفریح بد است»، بلکه میپذیریم که چنین است و از اینجا سعی میکنیم به اصولِ بنیادیِ اخلاق برسیم. کتابی که در این دوره دربارهاش بحث میکنیم، نمونهای است برایِ این که فلسفه گفتن نه یاوه بافتن است نه عطیهای است تنها لایقِ برگزیدگانی. اطلاعاتِ کتابشناسیِ کتابِ موردِ نظر از این قرار است: فلسفه ورزیدن: از کنجکاویِ معمولی تا استدلالِ منطقی، نوشتهیِ تیموتی ویلیامسن، استادِ مبرزِ فلسفه در آکسفورد.
Williamson, Timothy. _Doing Philosophy: From Common Curiosity to Logical Reasoning_. Oxford University Press, 2018.
نویسنده در این کتاب با زبانی بسیار روشن تلقیِ خود را از روشِ فلسفه گفته است. او نُه روشی که فلسفه به کار میبرد برشمرده و شرح داده و سعی کرده نشان دهد که در اساسِ اینها همان روشهایی اند که در دیگر علوم هم به کار میروند.
در این دوره هشت فصل از این کتاب را با هم میخوانیم و بررسی میکنیم تا با این هشت روشِ فلسفهورزیدن آشنا شویم:
۱- از فهمِ متعارف آغاز کردن
۲-مباحثه کردن
۳- ایضاحِ کردنِ اصطلاحات
۴- آزمایشهایِ فکری انجام دادن
۵- مقایسه کردنِ نظریهها
۶- قیاسِ منطقی کردن
۷- بهره بردن از تاریخِ فلسفه
۸- بهره بردن از رشتههایِ دیگر
اطلاعات برگزاری:
-
۸ جلسه
-
زمان برگزاری: چهارشنبهها ۲۰:۳۰-۱۸:۳۰
-
تاریخ شروع: ۲۰ فروردین ۱۴۰۴
-
آدرس کلاس مجازی: قبل از هر جلسه از طریق ایمیلی که در زمان ثبتنام وارد کردهاید اعلام میشود.
-
محل برگزاری کلاس حضوری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچهٔ نایبی، پلاک ۲۳، اتاق ۱۱۵، آدرس روی نقشه:
- از فرگه به وینگنشتاین دربارهٔ تراکتاتوس (IV) گوتلوب فرگه
- از فرگه به وینگنشتاین دربارهٔ تراکتاتوس (III) گوتلوب فرگه
- از فرگه به وینگنشتاین دربارهٔ تراکتاتوس (II) گوتلوب فرگه
- از فرگه به وینگنشتاین دربارهٔ تراکتاتوس (I) گوتلوب فرگه
اشتراکگذاری