مقاله

ویرجینیا وولف (۱۹۴۱-۱۸۸۲)
ویرجینیا وولف (Virginia Woolf) یکی از مهم‌ترین نویسندگان قرن بیستم و از چهره‌های برجستۀ جنبش فمینیستی است. او در سال ۱۸۸۲ در لندن به دنیا آمد و در سال ۱۹۴۱ درگذشت. آثار او در حوزۀ ادبیات مدرن و فمینیسم تأثیر عمیقی گذاشته‌اند. برخی از مهم‌ترین آثار او عبارت‌اند از: خانم دالووی (Mrs. Dalloway, 1925): روایت یک روز از زندگی زنی در لندن که در قالب جریان ذهنی بیان می‌شود. به‌سوی فانوس دریایی (To... مطالعه بیشتر
ستم
یادداشت: متن زیر ترجمهٔ بخشی از مقالهٔ «ستم»، نوشتهٔ ماریلین فرای، است. Marilyn Frye (1983), “Oppression”, in: Marilyn Frye, Politics of Reality: Essays in Feminist Theory, Crossing Press. افراد ستم‌دیده چنین تجربه‌ای دارند: زندگی‌شان را نیروها و موانعی محدود کرده و شکل داده که نه تصادفی‌اند و نه گاه‌به‌گاه و از همین روی اجتناب‌ناپذیرند. این موانع چنان نظام‌مند... مطالعه بیشتر
راه‌بردن به معنای ایمان تکلیفی در قرآن
براساس تصویری که قرآن از خداوند ارائه می‌دهد، او برای ایمان چنان ارزشی قائل است که آن را مهم‌ترین فضیلت بشر می‌داند. به ما می‌گوید که والاترین هدف ما رسیدن به رابطه‌ای عاشقانه با خداست و ایمان (در کنار فضیلت‌های دیگری هم‌چون تقوا) وسیلۀ نیل به این هدف است. گو اگر خدا را دوست دارید از من پیروی... مطالعه بیشتر
نگاهی به معناشناسی الفاظ مفرد در فلسفۀ زبان معاصر
نظریه‌‌ای منطقی را می‌توان با کارایی‌اش در مواجهه با معماها آزمود، و چون به منطق می‌اندیشیم، این طرحی ثمربخش است که ذهن را تاآن‌جاکه ممکن است انباشته از این معماها کنیم، چراکه این‌ها همان هدفی را برآورده می‌کنند که آزمایش‌ها در علوم فیزیکی برآورده می‌کنند (Russell 1905: 484-485). شاید به‌سختی بتوان دربارۀ الفاظ، عبارات، و جملاتِ زبان واقعیت‌هایی پیش‌پاافتاده‌تر از این‌ها برشمرد: آن‌ها صرفاً اصواتی یا نشانه‌هایی روی کاغذ نیستند، بلکه واجد معنا هستند؛ با استعمالِ عبارتی زبانی... مطالعه بیشتر
درسِ فراموش‌شدۀ ویتگنشتاین
توضیح مترجم: آن‌چه در ادامه می‌آید ترجمۀ مقاله‌ا‌ی است که رِی مانک (Ray Monk)، زندگی‌نامه‌نویس ویتگنشتاین، در سال ۱۹۹۹ در مجلۀ Prospect با عنوان «Wittgenstein’s Forgotten Lesson» به چاپ رسانده است. مانک، در این مقاله، استدلال می‌کند که بزرگ‌ترین یاری‌بهرِ ویتگنشتاین متأخر به فلسفه برجسته ‌ساختن گونه‌ای از فهم 1 است که در تاریخ فلسفۀ غربْ انگار هیچ‌گاه معرفت‌بخش (knowledge-endowing) پنداشته نشده است، گونه‌ای از فهم که (همان‌گونه‌که ویتگنشتاین در فقره‌های ۵۳۳-۵۳۲ پژوهش‌های فلسفی... مطالعه بیشتر
جیمز انسور و نقاب واقعیت
توضیح مترجم: آن‌چه می‌خوانید ترجمۀ خلاصه‌ای از مقاله‌ای است با عنوان «Ensor and the Mask of Reality» از دیوید سنفورد ورمن1 (۲۰۱۴-۱۹۲۲)، روانکاو آمریکایی و استاد بازنشستۀ مدرسۀ پزشکی دانشگاه دوک2، که در سال ۲۰۰۳ و در مجلۀ مطالعات روانکاوی کاربردی3 منتشر شده است. این مقاله می‌کوشد تا تأثیر تجربیات زیسته بر آثار یکی از برجسته‌ترین نقاشان اواخر قرن نوزدهم را بررسی کند. تصاویر توسط... مطالعه بیشتر
نافرجامی جنبش‌ها در نظام‌های نئولیبرال
چرا جنبش‌ها شکست می‌خورند؟ یا بهتر است پیرسیم: «در سال‌های پایانی قرن بیستم، چه بر سر جنبش‌ها آمد که پس از هشت دهه تلاطم و آشوب در سراسر جهان، که مستحکم‌ترین ساختارها و غنی‌ترین ایدئولوژی‌ها را دیگرگون کرد، به‌یک‌باره به آرامش رسید؟»؛ آرامشی نه در خیابان، بلکه در خیال حاکمان؛ آرامش خیالِ حاکمان از عدم تغییر و نافرجامی جنبش‌ها. «چه شد که پایه‌های لرزان حکومت‌های نابرابر چنان مستحکم شد که حاصل ده‌ها و صدها... مطالعه بیشتر
قدرت و تعصب
یادداشت مترجم متنی که در ادامه می‌آید ترجمه‌ای است از مقاله‌ای از مایکل دامت1 (۲۰۱۱-۱۹۲۵)، فیلسوف و منطق‌دان بریتانیایی. مقاله در سال ۱۹۸۲ در مجلهٔ «مرور کتاب لندن»2 به بهانهٔ انتشار کتاب حالا شما می‌دانید اثر جان داونینگ3 نوشته شده است. با این حال، همان‌طور که خود دامت اشاره می‌کند، قصد او در اینجا مروری بر محتوای کتاب یا نقد آن نیست.در عوض، دامت این... مطالعه بیشتر
چرا انسانیت‌زدایی مهم است؟
یادداشت مترجم: آن‌چه می‌خوانید ترجمۀ بخشی از کتابی با عنوان درباب ناانسانیت؛ انسانیت‌زدایی و چگونگی مقاومت در برابر آن،1 اثر دیوید لیوینگستون اسمیت،2 در سال ۲۰۲۰ است. نویسنده استاد فلسفۀ دانشگاه نیوانگلند و از نظریه‌پردازان اصلی مطالعات انسانیت‌زدایی است که در آثار متعدد خود به طرح اندیشه درمورد چیستی، چگونگی و اهمیت انسانیت‌زدایی می‌پردازد. این نوشته مربوط به بخش دوم کتاب مذکور با عنوان «Why Dehumanization Matters» است. پانوشت‌های مترجم... مطالعه بیشتر
بی‌طرفی تفسیری و مسئلۀ ترجمۀ «Bedeutung» در آثار متأخر فرگه (II)
گزارشی از یک مناقشه (پارهٔ دوم)
ادامه از پارهٔ اول ترجمه‌ به انگلیسیِ معدود الفاظی در تاریخِ فلسفه به‌اندازۀ لفظِ «Bedeutung» فرگه، مشخصاً آن‌طورکه در کارهای متأخرش از دهۀ ۱۸۹۰ به بعد به‌کار رفته، مناقشه‌انگیز بوده است. مفهومِ سعادت/بهروزی1 ارسطو و مفهومِ روح2 هگل برای دورۀ طولانی‌تری موضوعِ بحث‌هایی داغ بوده‌اند؛ اما حتی در این موارد هم این اندازه الفاظِ هم‌خانواده، که به وخیم‌تر شدنِ مشکل می‌انجامد، نداریم.[۱]... مطالعه بیشتر
بی‌طرفی تفسیری و مسئلۀ ترجمۀ «Bedeutung» در آثار متأخر فرگه (I)
گزارشی از یک مناقشه (پارهٔ اول)
اگر جایی در متنی قطعه‌ای هست که گویش‌ورانِ زبانِ اصلی را با مسئلۀ تفسیری مشروعی مواجه می‌کند، مترجم باید تلاش کند که درصورتِ امکان، خوانندۀ نسخۀ خودش را با همان مسئلۀ تفسیری مواجه کند و نسخه‌ای تولید نکند که این مسائل را در نظر خودش حل‌وفصل می‌کند.[۱] گفته‌ی فوق از پیتر لانگ و راجر وایت، مترجمانِ کتابِ نوشته‌های پس از مرگ‌ منتشرشدهٔ[۲] ریاضیدان و فیلسوف آلمانی گوتلب فرگهمطالعه بیشتر
فرشته در شهر
یادداشت مترجم: «فرشته در شهر» مقاله‌ای است که مارشال برمن در پاسداشت خاطرهٔ والتر بنیامین نوشته است. این مقاله نخستین بار با عنوان «والتر بنیامین: فرشته در شهر» در سال ۱۹۹۹ (در زمان حیات برمن) در مجموعه مقالات او با عنوان Adventures in Marxism به وسیله‌ٔ انتشارات Verso منتشر شد. این مقاله در سال ۲۰۱۷ (پس از مرگ برمن) در مجموعه‌ٔ مفصل‌تری از مقالات او به نام Modernism in the Streets: A Life and  Times in... مطالعه بیشتر
آيا فلسفه ادبیات است؟
آیا فلسفه ادبیات است؟ آیا مردم فلسفه را برای التذاذ می‌خوانند؟ البته که چنان است و البته که آن‌ها چنین می‌کنند. گزین‌گونه‌های نیچه، جستارهای شوپنهاور، رمان‌های فلسفی سارتر مردم را خوش می‌آید. آن‌ها محاوراتِ افلاطون را می‌خوانند (و بی‌شک محاوراتِ ارسطو را هم می‌خواندند، چنان‌چه تمدنِ غربی تا این‌اندازه سهل‌انگار نبود که آن‌ها مفقود شوند). برخی حتی مدعی‌اند که از رساله‌های دشوارتری در مجموعۀ آثار اصلی فلسفی لذت می‌برند. برتی ووستر در یکی از رمان‌های «جیوز» پی‌. جی‌. وودهاوس فخرفروشانه... مطالعه بیشتر
«بهرحال مطلب بسیار غامض و بحث آن بسیار مطول است»
برشی از تاریخ ورود منطق جدید به ایران
چون این اولین باری است که درباره منطق سمبولیک بحثی آغاز میشود نیکوتر آنست که دانشمندان ریاضی‌دان (که صلاحیت و نیروی تحقیق و بررسی در چنان مواضیعی را دارند) این مبحث پیچیده را برای دانش‌دوستان ایرانی روشن سازند. و مخصوصاً از آقای دکتر هشترودی استاد عالیقدر ریاضیات، که یگانه دانشمند متبحر در لوژیستیک هستند، انتظار میرود اجازه دهند همگان از فیضان نبوغ ایشان بهره‌ور شوند و فارسی‌زبانان را بطریق آشنائی با منطق علمی راهنما گردند. تا جایی که... مطالعه بیشتر